24/07/24 – Eén van de vele nucleaire rampen die tussen de plooien van de geschiedenis zijn gevallen, is deze van Church Rock in New Mexico, VS. Vorig weekend werd de ramp herdacht, door getroffenen en hun nakomelingen.

Op 16 juli 1979 braken de residubekkens van de United Nuclear Corporation’s uraniumfabriek door. Het ongeluk blijft de grootste lozing van radioactief materiaal in de Amerikaanse geschiedenis, met meer radioactiviteit dan het ongeluk op Three Mile Island vier maanden eerder. Bij het malen van uraniumerts ontstond een zure slurry van gemalen afvalgesteente en vloeistof (residuen) die naar het terrein voor de verwijdering van residuen werd gepompt. Door de breuk kwam meer dan 1000 ton vast radioactief afval en 360.000 m³ zure, radioactieve residuroplossing vrij in de Puerco rivier die tot 130 km verder stroomafwaarts werd vergiftigd. Dat gebied was Navajo County, het reservaat waar de Navajo Nation verblijven. De Navajo’s gebruikten het water van de rivier om te drinken en te irrigeren. Ze werden dagenlang niet gewaarschuwd voor de giftige gevaren van de dambreuk.

Kort na de dambreuk waren de radioactiviteitsniveaus van het rivierwater 7000 keer hoger dan het toegestane niveau voor drinkwater.United Nuclear beweerde aanvankelijk dat er slechts één curie radioactiviteit was vrijgekomen bij de lekkage, maar dat cijfer werd later naar boven bijgesteld door de New Mexico Environmental Improvement Division naar 46 curies (1,7 TBq) radioactiviteit.

Sommige mensen die in contact kwamen met het besmette water liepen ernstige infecties op en hun ledematen moesten geamputeerd worden. Kuddes schapen en vee stierven na het drinken van het besmette water, en kinderen speelden in plassen besmet water. 1.700 mensen verloren de toegang tot schoon water na de lekkage. Een epidemiologische studie uitgevoerd door het NMEID in 1989 concludeerde dat “het gezondheidsrisico voor het publiek van het eten van blootgesteld vee minimaal is, tenzij grote hoeveelheden van dit weefsel, vooral lever en nieren, worden ingenomen.” Een onderzoek van de Indian Health Service vond significant hogere radionuclideniveaus in Church Rock vee in vergelijking met vee uit niet-mijnbouwgebieden. De auteurs van het onderzoek adviseerden dat besmetting geen risico zou vormen zolang de bewoners niet langdurig afhankelijk waren van vee voor hun voedsel, maar de plaatselijke Navajo’s deden dat wel. Studies hebben sinds de jaren 1950 aangetoond dat de Navajo significant hogere percentages van sommige kankers hebben dan het nationale gemiddelde, wat in verband wordt gebracht met de besmetting van de uraniummijnen en de blootstelling van arbeiders aan straling.