10/10/24 – De VS zoekt al 75 jaar naar een opslagplaats voor ‘spent fuel’ van nucleaire centrales. Het totale volume ervan loopt in de tientallen miljoenen ton. Eerst was er het plan om in Yucca Mountain (Nevada) rond 2010 een opslagplaats in gebruik te nemen. Maar President Obama besloot in 2009 – na hevig lokaal protest – om uit te zien naar een andere locatie. Yucca Mountain voldoet niet aan de eisen die worden gesteld aan een eind-opslag. Maar intussen waren vele miljarden warenvruchteloos geïnvesteerd.

in afwachting van een definitieve berging kiest men intussen voor tijdelijke opslaglocaties. Zo zijn er 5 geïdentificeerd. Tegen 2040 zouden ze in gebruik moeten worden genomen.

Amerikaanse belastingbetalers – of ze nu wel of niet de vruchten hebben geplukt van kernenergie – betalen elke dag meer dan 2 miljoen dollar aan nutsbedrijven voor de kosten van het opslaan van gebruikte brandstof. Dat is zo’n 800 miljoen dollar per jaar.

Waarom zijn de belastingbetalers de dupe? Omdat de federale overheid contractueel verplicht was om in 1998 te beginnen met het ophalen van commercieel nucleair afval voor permanente opslag. Klanten van nutsbedrijven betaalden miljarden aan het Nuclear Waste Fund om die kosten te dekken. Dat fonds heeft $47,7 miljard en heeft vorig jaar ongeveer $1,7 miljard aan rente opgebracht – maar de federale overheid heeft nog steeds geen gram commerciële brandstof geaccepteerd voor permanente opslag.

De belastingbetalers staan op het punt om nog eens 35 miljard dollar aan de nutsbedrijven te betalen voor de opslag van dit afval voordat er een tijdelijke locatie (of locaties) wordt geopend. Sommigen zeggen dat de aansprakelijkheid meer dan 50 miljard dollar kan bedragen.

Nochtans Amerika heeft wel degeliljk een diepe geologische opslagplaats, de Waste Isolation Pilot Plant in New Mexico (WIPP). Die is al 25 jaar in bedrijf en slaat afval op van de kernwapenprogramma’s van het Ministerie van Energie, in zoutlagen duizenden meters onder de aardkorst. Maar afval van elektriciteitsproductie mag er niet worden opgeslagen. Pikant detail: in die WIPP gebeurden in 2014 twee ongelukken die het project drie jaar lang stillegden. Maar daarover morgen meer.